Rok 2025 przynosi istotne zmiany w polskim systemie podatkowym, a jedną z nich jest wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania podatku dochodowego przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Tzw. kasowy PIT to nowe rozwiązanie, które pozwala rozliczać przychody i koszty na podstawie faktycznie otrzymanych płatności i uregulowanych zobowiązań. W tym artykule wyjaśniamy, kto może skorzystać z tej metody, jak działają nowe przepisy oraz jakie korzyści i ograniczenia niosą.
Czym jest kasowy PIT?
Kasowy PIT to metoda rozliczeń podatkowych, w której przychody i koszty uzyskania przychodów są rozpoznawane w momencie faktycznego otrzymania płatności lub uregulowania zobowiązań, a nie na podstawie wystawienia faktury. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą lepiej dopasować swoje obciążenia podatkowe do faktycznej sytuacji finansowej firmy.
Korzyści kasowego PIT:
- Ograniczenie problemów związanych z tzw. zatorami płatniczymi – podatnicy płacą podatek dochodowy dopiero po otrzymaniu zapłaty.
- Lepsze zarządzanie przepływami pieniężnymi – firma opodatkowuje jedynie faktyczne dochody, a nie należności.
- Uproszczenie dla małych przedsiębiorców prowadzących działalność samodzielnie.
Kto może korzystać z kasowego PIT?
Kasowy PIT jest przeznaczony dla podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, którzy rozliczają się na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PDOF) lub korzystają z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Warunki korzystania z kasowego PIT:
- Samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej – metoda nie jest dostępna dla spółek cywilnych, jawnych ani innych form działalności współdzielonej.
- Limit przychodów – w roku poprzedzającym wybór tej metody przychody z działalności gospodarczej nie mogą przekroczyć 1 000 000 zł.
- Brak ksiąg rachunkowych – przedsiębiorca musi prowadzić uproszczoną księgowość (np. podatkową księgę przychodów i rozchodów).
- Złożenie oświadczenia – podatnik musi złożyć oświadczenie o wyborze kasowej metody PIT do naczelnika urzędu skarbowego w odpowiednim terminie.
Jak złożyć oświadczenie o wyborze kasowego PIT?
Podatnik chcący korzystać z kasowego PIT musi zgłosić ten wybór naczelnikowi urzędu skarbowego. Oświadczenie należy złożyć w terminie:
- Do 20 lutego – dla podatników kontynuujących działalność gospodarczą.
- Do 20. dnia miesiąca następującego po rozpoczęciu działalności – w przypadku nowych przedsiębiorców.
- Do końca roku podatkowego – gdy działalność rozpoczęto w grudniu.
Ważne! Wybór kasowego PIT obowiązuje przez cały rok podatkowy i automatycznie przedłuża się na lata kolejne, chyba że podatnik złoży rezygnację do 20 lutego danego roku.
Zasady rozliczania przychodów i kosztów w kasowym PIT
Przychody
Za datę powstania przychodu uważa się dzień faktycznego otrzymania płatności. Jeżeli płatność nie zostanie uregulowana w ciągu dwóch lat od wystawienia faktury, podatnik musi rozpoznać przychód w ostatnim dniu tego okresu.
Przykład:
- Podatnik wystawia fakturę w styczniu 2025 roku. Kontrahent reguluje należność w lutym 2025 roku – przychód powstaje w lutym 2025 roku.
- Jeśli płatność nie zostanie uregulowana do stycznia 2027 roku, podatnik musi rozpoznać przychód w styczniu 2027 roku.
Koszty uzyskania przychodów
Koszty są rozpoznawane w momencie ich faktycznego uregulowania, ale nie wcześniej niż w dniu poniesienia kosztu. Dotyczy to zarówno kosztów udokumentowanych fakturami, jak i tych wynikających z innych dokumentów.
Przykład:
- Podatnik kupuje materiały w lutym 2025 roku, ale płaci za nie dopiero w marcu 2025 roku. Koszty te mogą być rozliczone dopiero w marcu.
Ograniczenia i wyjątki w kasowym PIT
Metoda kasowa nie dotyczy wszystkich transakcji. Wyłączone są przychody z:
- Transakcji między podmiotami powiązanymi (posiadającymi co najmniej 5% udziałów),
- Transakcji z podmiotami mającymi siedzibę w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową,
- Odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Podobne ograniczenia obowiązują przy rozliczaniu kosztów związanych z tymi transakcjami.
Obowiązki dokumentacyjne w kasowym PIT
Podatnicy stosujący kasowy PIT muszą prowadzić dodatkową ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane tą metodą. Ewidencja ta powinna zawierać:
- Datę wystawienia faktury,
- Numer faktury,
- Kwotę należności,
- Datę uregulowania należności.
Ulga na złe długi w kasowym PIT
Jeżeli kontrahent nie ureguluje należności w ciągu dwóch lat od wystawienia faktury, podatnik musi rozpoznać przychód. W takim przypadku może jednak skorzystać z ulgi na złe długi, która pozwala na odliczenie niezapłaconych kwot od podstawy opodatkowania.
Dlaczego kasowy PIT jest ważny?
Wprowadzenie kasowego PIT to odpowiedź na problemy wielu przedsiębiorców z zatorami płatniczymi. Dzięki tej metodzie firmy mogą lepiej zarządzać swoimi finansami i unikać konieczności płacenia podatku od należności, które jeszcze nie wpłynęły na konto.
Podsumowanie – dla kogo kasowy PIT?
Kasowy PIT to korzystne rozwiązanie dla małych przedsiębiorców, którzy chcą:
- Lepiej dopasować swoje obciążenia podatkowe do faktycznych wpływów,
- Uniknąć płacenia podatku od niezapłaconych faktur,
- Uprościć swoje rozliczenia podatkowe.
Podstawy prawne:
- Ustawa z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1593),
- Art. 14c i art. 22 ustawy o PDOF (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r.).
Jeśli zastanawiasz się, czy kasowy PIT jest dla Ciebie, skonsultuj się z doradcą podatkowym. Twoje podatki – nasza pasja! 